काठमाडौं । अमेरिकन सहयोग परियोजना (एम्सीसी) का कारण सत्ता गठबन्धन संकटमा परेको छ । प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको अडानले एम्सीसी पनि अलमलमा परेको छ ।
यो परियोजना पास गराउन नसक्दा देउवाले आफूलाई कमजोरीको रुपमा प्रस्तुत गर्नुपर्ने छ । अमेरिकाको मात्र चित्त बुझाउन खोज्दा छिमेकी अन्य देशले हेर्ने दृष्टिकोण बस्तो बलनाउलान् भन्ने उनले कल्पनासमेत गरेका छैनन् । सत्तारुढ दलमा समेत यसबारे एकमत नहुँदा देउवालाई यो सम्झौता पास गर्न संकट परेको छ । सत्तारुढ दलकै प्रमुख नेताहरु पनि हुबहु पास गर्नु हुँदैन भन्ने पक्षमा छन् । यतिमात्र होइन देउवाले आफ्नै पार्टीकालाई यसबारे प्रष्ट पार्न सकेका छैनन् । नेपाल र नेपालीको सार्वभौमिकतामाथि नै प्रहार गर्ने एम्सीसी ल्याउनुको पछाडि देउवाको स्वार्थ छ भन्ने स्पष्ट रुपमा बुझ्न सकिन्छ । मंगलबारको संसद् बैठकमा नै एम्सीसी टेबल हुने भनेर सरकारले गृहकार्य गरेको थियो तर सत्तारुढबीच नै सहमति नहुँदा टेबल भएन । सरकारले जसरी भए पनि पास गराउने र नेपालको हितमा छ भनेर स्पष्ट पार्न खोजेको छ । एम्सीकै कारण सत्ता गठबन्धन टुट्ने सम्भावना भएको विश्लेषकले भन्न थालेका छन् । एमालेका अध्यक्ष तथा निवर्तमान प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले एम्सीसी पारित गर्न आफूहरुले सघाउने शर्त राखेको र त्यसबापत सत्ताको गठबन्धन भत्काइदिने चाहना राखेको भनेर नेकपा (माओवादी केन्द्र) का अध्यष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ ले खुलेरै भनिसकेका छन् । पौष ५ गते राजधानीमा आयोजित एक कार्यक्रममा ओलीको भनाइप्रति सजग र सचेत रहनसमेत उनले सबैलाई आग्रह गरेका छन् । प्रचण्डले पार्टीका कार्यकर्तालाई एम्सीसीको विरोध गर्न लाएजस्तो गर्ने र कांग्रेससँगको सहमतिमा एमालेको पनि अग्रसरतामा एम्सीसी पास गर्ने ओलीको दाउ रहेको बताए । प्रचण्डले एम्सीसी विरुद्धको जनमत बटुल्न एमाले लागेको पनि आरोप लगाए । उनले प्रतिगमनविरुद्ध गठन भएको मोर्चा कसैले भत्काउनसमेत नसक्ने पनि ठोकुवा गरे । ओलीले अहिलेको गठबन्धनलाई ढालेर माओवादी र माधवकुमार नेपाल नेतृत्वको नेकपा (एकीकृत समाजवादी) लाई निर्वाचनमा अप्ठेरो पार्न खोजेको पनि बताए । ओलीले एमालेको समर्थनमा कांग्रेसलाई एकलौटी सरकार चलाउन दिने संकेत पनि गरे ।
नेकपा (एकीकृत समाजवादी) का अध्यक्ष माधवकुमार नेपालले एमसीसी विशुद्ध आर्थिक सहयोग हुनुपर्ने बताएका छन् । समाजवादी प्रेस संगठन नेपालले सोमवार काठमाडौंमा आयोजना गरेको प्रतिगमनविरुद्धको कार्यक्रममा बोल्दै अध्यक्ष नेपालले एमसीसीबारे सत्तारुढ ५ दलबीच छलफल गरेर साझा निष्कर्ष निकाल्ने बताए । अध्यक्ष नेपालले सेनासँग वा नेपालको सार्वभौमसत्तासँग एम्सीसी जोडिन नहुने पनि बताए । उनले आफूले एमसीसीको अन्तरवस्तुका बारेमा छलफल गरिरहेको र त्रुटि कमजोरी छन् भने सच्याएर मात्रै अघि बढ्ने बताएका छन् । अध्यक्ष नेपालले छिमेकी देशहरूमाथि कुनै किसिमबाट असर नपर्ने गरी एमसीसी अघि बढाइने बताए । श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षामन्त्री कृष्णकुमार श्रेष्ठले अमेरिकी सहायता परियोजना मिलेनियम च्यालेन्ज कर्पोरेसन (एमसीसी) बारे सत्तारूढ पाँच दलको साझा धारणा बन्ने दाबी गरेका छन् ।

तनहुँमा सोमबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा मन्त्री श्रेष्ठले एमसीसी परियोजनामा मतभेद सृजना गरी गठबन्धन भत्काउने एमाले अध्यक्ष केपी ओलीको प्रयास सफल नहुने बताए । सत्तारुढ गठबन्धनमा एमसिसीबारे साझा धारणा बनाउन कार्यदल गठन भएको भन्दै मन्त्री श्रेष्ठले छिट्टै साझा धारणा सार्वजनिक गरिने बताए । मन्त्री श्रेष्ठले एमसीसीका अन्तरवस्तुका बारेमा पार्टीभित्र पनि छलफल भइरहेको उनले बताए । जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) का अध्यक्ष डा. बाबुराम भट्टराईले एमसीसीको बहानामा सत्ता गठबन्धनलाई तोड्ने खतरा रहेको बताएका छन् । अघिल्लो वर्षको पुष ५ गते प्रतिनिधि सभा विघटन भएको पुस ५ गतेको दिनलाई कालो दिनको रुपमा स्मरण गर्दै आयोजना गरेको कार्यक्रममा भट्टराईले एमसीसीको बहानामा सत्ता गठबन्धनलाई तोड्ने खतरा रहेको बताएका हुन् । उनले देशी, विदेशी शक्ति लागेर गठबन्धन भत्काउन सक्ने भन्दै यसतर्फ सबै सचेत हुनुपर्नेमा जोड दिए । एमसीसीको सम्बन्धमा सत्तारुढ गठबन्धनका बीचमा सहमति जुटाएर मात्रै अघि बढ्नुपर्ने उनले बताए ।
एम्सीसीमा देखिएको विवादले सत्ता गठबन्धन धेरै लामो समयसम्म नजाला भन्ने अनुमान लगाउन सकिन्छ । सरकारले सीमित स्वार्थमा विदेशी सहयोग मात्र आउँछ भनेर राष्ट्र र राष्ट्रियतामाथि गरेको प्रहार चानचुने किसिमको छैन ।