स्वार्थको टकरावले विभाजन

२०७७ पुष ८ गते, बुधबार

काठमाडौं । ‘नेकपा एमाले र माओवादी केन्द्र मिसिएको रूपमा होइन, हामी घोलिएका छौं। हिन्द महासागरमा गएर हामीले सेती, कोसी खोजेर पाइँदैन,’ २०७५ जेठ ३ गते प्रधानमन्त्रीसमेत रहेका तत्कालीन नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्माले तत्कालीन एमाले र माओवादी केन्द्रबीच एकीकरण सभामा दिएको मन्तव्यको अंश हो। दुई पार्टी मिलेर गठन भएको नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी ९नेकपा० लाई हिन्द महासागरसँग तुलना गर्दै मुलुकलाई अब आर्थिक विकास र समृद्धिको बाटोमा अघि बढाउने ओलीको कुरा उनका नेता तथा कार्यकर्तालाई मात्र होइन, आम जनतामा समेत उत्साह भरेको थियो, अब देशमा केही हुन्छ। दुई पार्टी मिलेर गठन भएको नेकपा देश र जनताको पक्षमा खरो रूपमा उत्रिनेछ।

विगतबाट पाठ सिकेर नेताहरूले सल्लाह, विचार, विमर्श, विश्लेषण गरी अगाडि बढ्नेछन् र मुलुकलाई पनि अघि बढाउनेछन्। तर साढे दुई वर्ष बित्दानबित्दै त्यही हिन्द महासागर फेरि खहरेमा परिणत भएको छ। कम्युनिस्ट जुट्न जान्दैनन्, फुट्न मात्र जान्दछन् भन्ने कुरा इतिहास भइसक्यो भन्ने ओलीको भनाइ खण्डित भएको छ। इतिहास फेरि वर्तमान भएको छ। त्यो पनि नेताहरूको व्यक्तिगत स्वार्थ टकराउँदा दुई पार्टीबीच अन्तरघुलन होइन, विभाजन हुन पुगेको छ। साढे दुई वर्षअघि अचानक पार्टी एकता गरेर नेता तथा कार्यकर्तालाई उत्साहित गराएका केपी शर्मा ओली र पुष्पकमल दाहालले त्यसरी नै फेरि पार्टी विभाजन गरेर निराशामा बदलेका छन्।

विचार, सिद्धान्त, कार्यक्रमभन्दा सत्ता स्वार्थले एक ठाउँमा आइपुगेका उनीहरूबीचको अविश्वासको खाडल हटेन। बरु, अविश्वास र स्वार्थ झाँगिँदै जाँदा अन्ततः नेकपा विभाजन हुन पुगेको छ। दुई अध्यक्षबीच छलफल र समझदारीमा सरकार र पार्टी चलाउने बताएका ओली र दाहालले मंगलबार आफूनिकटका नेताहरूको बैठक राखेर आ–आफ्नो नयाँ पसल सुरु गरेका छन्। आ–आफ्नो खर्कबाट पानीघाटमा जा“दा भेटिएका चौंरीजस्तै पार्टी एकता गरेर केही समय एकै ठाउ“मा देखिए पनि ओली र दाहाल फेरि आ–आफ्नो बाटो समाएका छन्। एकअर्कालाई आरोप, आक्षेप र कारबाही गर्दै दुवै पक्ष आफूलाई प्रमाणित गर्ने होडमा जुटेका छन्।

वाम विश्लेषक श्याम श्रेष्ठले विचार, सिद्धान्तभन्दा स्वार्थका आधारमा एकीकरण भएका पार्टीहरू तासको घरजसरी यसरी नै ढल्ने गरेको बताए। एकताका बेला गर्नुपर्ने काम नगरेर सत्ता स्वार्थलाई मात्र केन्द्रमा राखिएको टिप्पणी गर्दै श्रेष्ठले भने, ‘गणित मिल्दासम्म पार्टी मिल्यो जुन दिन हिसाब मिलेन पार्टी फुट्यो।’

नेताले सबैलाई समेटर हिँड्न सक्नुपर्ने धारणा राख्दै उनले भने, ‘एक्लै खाऊँ, एक्लै हिँडौं भन्दा पार्टी फुट्दो रहेछ। अहिले नेकपामा त्यही भयो।’ बिपी कोइराला र पुष्पलालले फरक मत र विचारलाई सुन्ने र स्थान दिँदा पार्टीहरू विभाजनमा नपुगेको स्मरण गर्दै विचार र सिद्धान्तभन्दा कुर्सी कुराले महŒव पाउँदा पार्टी पछिल्ला दिनमा पार्टीहरू विभाजित हुन पुगेको उनको बुझाइ छ।

प्राध्यापक कृष्ण पोखरेल सरकार र पार्टीबीचको सम्बन्ध व्यवस्थापन नहुँदा पार्टीहरू विभाजित हुने र जनमतबीचमै तुहिने गरेको बताउँछन्। सरकारमा गएपछि पार्टी केही होइन संविधान र कानुनअनुसार चल्छु भने प्रवृत्ति गलत भएको बताउँदै उनले भने, ‘प्रधानमन्त्रीको महŒवाकांक्षा धेरै र त्यसलाई सेयर गरेर शासन सञ्चालन गर्न नखोज्दा नेकपा विभाजित हुन पुग्यो।’ प्रधानमन्त्री केपी ओलीको अहंकार, छलछाम र टिकडमका कारण नेकपा विभाजित हुन पुगेको टिप्पणी गर्दै पोखरेलले थपे, ‘आफू अल्पमतमा परेको स्पष्ट भएपछि प्रतिनिधिसभा विघटन गरेर आफ्नो कमजोरीलाई छोप्ने प्रयास गर्ने काम गरियो।’ ओलीले अर्कोपटक प्रधानमन्त्री हुन्न र महाधिवेशनबाट पनि पार्टी नेतृत्व लिन्न भने पनि यो सब केका लागि भइरहेको छ त भन्ने प्रश्न गर्दै उनले भने, ‘गुट जोगाउन, आफ्नो स्वार्थ पूरा गर्न र आफ्नो कमजोरी छोप्न चालिएको कदम हो।’

२००६ वैशाख ९ मा नेपालमा पहिलोपटक गठन भएको नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी फेरि विवाद र विभाजनकै बाटोमा अग्रसर भएको छ। व्यक्तिगत स्वार्थ र महŒवाकांक्षाले स्थापनाको छोटो समयमै २००९ सालामा पुष्पलाललाई हटाएर मनमोहन अधिकारीलाई पार्टी नेतृत्वमा पु¥याएसँगै नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलन र पार्टी विभाजन र विखण्डनको बाटोमा अघि बढेको छ।

कम्युनिस्ट र अझै नेपाली कांग्रेसका नेताहरू मौलाएको व्यक्तिगत टकरावको फाइदा उठाउँदै २०१७ पुस १ गते तत्कालीन राजा महेन्द्रले संसदीय प्रजातन्त्र मासेर पञ्चायती व्यवस्था लागू गरे। राजाको ‘कु’ पछि कांग्रेसका तत्कालीन महामन्त्री तुलसी गिरीसहितका पञ्चायतको पक्षमा उभिए नेकपामा पनि दुई धार देखियो। तत्कालीन महासचिव केशरजंग रायमाझीसहितका नेताले पञ्चायतको समर्थन गरे। पञ्चायतको विरोध गरेका मनमोहन अधिकारी र मोहनविक्रम सिंहसहितका नेता जेल परे भने पुष्पलाल श्रेष्ठ र तुलसीलाल अमात्यसहितका नेता भारत निर्वासित भए। २०१८ सालमा तेस्रो महाधिवेशनसँगै पार्टीमा विभाजन भयो। पुष्पलालले तेस्रो महाधिवेशन गरी महासचिवको जिम्मेवारी लिए। उनलाई निर्वासनमा रहेका श्रेष्ठ र अमात्य सुरुमा साथ दिए तर लामो समय टिकेन।

२०२७ सालमा मनमोहन अधिकारी र मोहनविक्रम सिंह छुटेपछि शम्भुराम श्रेष्ठसहितका नेताहरू पञ्चायती दमनसँगै छिन्नभिन्न भएर झुन्डझुन्डमा परिणत कम्युनिस्टहरूलाई एकै ठाउँमा ल्याउन न्युक्लियस गठन गरेका थिए। तर त्यो प्रभावकारी हुन सकेन। उल्टै मनमोहन र सिंहबीच पनि विभाजन भयो। त्यसले एमाले र माओवादीका नाममा दुई फरक धार बनेको थियो। सिंह र लामाले २०३१ सालमा नेकपा चौथो महाधिवेशन गरे। २०३९ सालमा भएको चौथो महाधिवेशनबाट फेरि पार्टी विभाजन भयो। सिंहले नेकपा मसाल खोले पनि २०४२ सालमा फेरि विभाजित भयो र मसाल गठन भएको थियो। सिंहले नेकपा मसाल खोले। २०४८ सालमा लामा नेतृत्वको चौथो महाधिवेशन र पुष्पकमल दाहाल नेतृत्वमा नेकपा मसाल एकीकरण भई एकता केन्द्र बनेको थियो। त्यो पनि २०५१ सालमा विभाजन भई नेकपा माओवादी गठन भएको हो। उसले २०५२ सालमा सशस्त्र विद्रोह सुरु गरेको थियो। सोही नेकपा माओवादी, एकीकृत नेकपा माओवादी हुँदै नेकपा माओवादी केन्द्र बन्यो।

२०२८ सालमा मनमोहन अधिकारीको नेतृत्वमा पूर्वी कोसी प्रान्तीय कमिटी बन्यो। सोही कमिटीअन्तर्गतको झापा जिल्ला कमिटी नेतृत्वमा २०२९ मा झापामा सशस्त्र विद्रोह भएको थियो। कोसी पूर्वीय क्षेत्रीय कमिटीका रूपमा रह्यो। जुन केन्द्रीय कोअर्डिनेसन केन्द्र, नेकपा माले हुँदै नेकपा एमाले बन्यो। नेकपा माले र मनमोहन नेतृत्वको नेकपा ९माक्र्सवादी० बीच एकता भएपछि एमाले बन्योे। एमालेले संसदीय राजनीतितर्फ लाग्यो भने माओवादीले १० वर्षसम्म सशस्त्र विद्रोह गर्‍यो। माओवादी २०६३ सालमा शान्ति सम्झौता हुँदै शान्तिपूर्ण राजनीतिमा आएको हो। २०४६ सालको राजनीतिक परिवर्तनपछि बहुदलीय प्रतिस्पर्धामा आएको नेकपा एमाले र २०६२र६३ को आन्दोलनपछि शान्तिपूर्ण मार्गमा आएको माओवादीबीच एकीकरण भएर नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी ९नेकपा० बनेको थियो। एकता घोषणासँगै पार्टीको सिद्धान्त जनताको बहुदलीय जनवाद कि माओवाद भन्नेबाट विवाद सुरु भएको विवादले दुई तिहाइ बहुमत नजिकको सरकारले साढे दुई वर्षमा न जनताको चाहनाअनुसार आर्थिक विकास र सुशासनमा आफूलाई खरो रूपमा उतार्न सक्यो न त पार्टी संगठनलाई चलायमान बनाउन नै। गतिहीन र कलहमै दिन काटेको नेकपा अन्ततः दुईवटा पार्टीमा विभाजित बन्नेछ। बालकृष्ण अधिकारीले नागरिक दैनिकले खबर छापेको छ ।

169 Views

ताजा

ताप्लेजुङस्थित प्रसिद्ध तीर्थस्थल पाथीभराको दर्शन आजदेखि खुला

२०७८ आश्विन १ गते, शुक्रबार

ताप्लेजुङस्थित प्रसिद्ध तीर्थस्थल पाथीभराको दर्शन आजदेखि खुला

२०७८ आश्विन १ गते, शुक्रबार

आज विश्वकर्मा पूजा, विश्वकर्माको पूजा आराधना गरी मनाइँदै

२०७८ आश्विन १ गते, शुक्रबार

आजदेखि ४३ स्थानमा सुपथ मूल्य पसल सञ्चालन

२०७८ आश्विन १ गते, शुक्रबार

मकवानपुर–१ को (क) को सभापतिमा जितेपछि के गर्लान् थिङले ?

२०७८ भाद्र २९ गते, मंगलवार

अक्षयकी आमाको निधनप्रति भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीले लेखे यस्तो पत्र

२०७८ भाद्र २८ गते, सोमबार

प्रहरीको ‘फितलो’ अनुसन्धानले झन्डै एक वर्षदेखि निर्दोष थुनामा

२०७८ भाद्र २८ गते, सोमबार

माथिदेखि तलसम्म लेदरमा किम

२०७८ भाद्र २८ गते, सोमबार

पूर्वमन्त्री अधिकारी विकास निर्माणमा सक्रिय, एकै दिन धादिङमा ४५ करोडको सडक शिलान्यास

२०७८ भाद्र २८ गते, सोमबार

थिंक ट्यांक २०२२ ¥याली अफ होप कार्यक्रम सम्पन्न

२०७८ भाद्र २७ गते, आईतवार

एमसीसीजस्ता देशघाती सम्झौता नगर्न भ्रष्टाचारविरुद्ध नेपालको आग्रह

२०७८ भाद्र २७ गते, आईतवार

लोकप्रिय

सुरजवीर बज्राचार्यको नयाँ गीत ‘हाकुमैंचा’ सार्वजनिक (गीतसहित)

२०७८ भाद्र ६ गते, आईतवार

जेफ बेजोसले आज अंतरिक्षको उडान भर्ने, यो यात्रामा के–के होला

२०७८ श्रावण ५ गते, मंगलवार

खुशीको खबर : ५० कित्ता पर्ने आइपियो निस्कासन हुदै, कहिले होला त निस्कासन ?

२०७८ असार २४ गते, बिहीबार

खुशीकाे खबर ! ३३ करोडको आईपीओ निष्कासन हुँदै, अब पैसा जम्मा गर्नुहाेस् ।

२०७८ असार २४ गते, बिहीबार

खुशीको खबर : ५० कित्ता पर्ने आइपियो निस्कासन हुदै, कहिले होला त निस्कासन ?

२०७८ असार २४ गते, बिहीबार

यूनियन लाइफ इन्स्योरेन्सको आईपीओमा कति पर्यो आवेदन ?

२०७८ असार २४ गते, बिहीबार

कहिले हुँदैछ मैलुङखोला जलविद्युतको आइपीओ निष्कासन ? जान्नुहोस

२०७८ असार २४ गते, बिहीबार

फेरि माछापुच्छ्रे बैंक लिमिटेडले सबैलाई पुग्निगरी ३० कित्ता असार ३१ गतेबाट निष्काशन

२०७८ असार २३ गते, बुधबार

बिहीबारदेखि युनियन लाइफको साधारण सेयर बिक्री खुल्ला, कति दिन पाइन्छ आवेदन ?

२०७८ असार २३ गते, बुधबार

2020 Copyrights Reserved at dnfkhabar.com

Designed & Developed By Web House Nepal