काठमाडौं । गतसाता मेडिकल व्यवसायी दुर्गा प्रसाईले शुरु गरेको नागरिक बचाउ महाअभियानको उद्घाटन गर्न पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाह मेची पुल पुगे । पानसमा बत्ती बालेर अभियानको उद्घाटन गरे । त्यसपछि ७३औं प्रजातन्त्र दिवसको अवसरमा शनिबार शुभकामना सन्देश जारी गरेपछि यसले राजनीतिक वृत्तमा ठुलो तरंग पैदा गरेको छ ।

राष्ट्र राष्ट्रियताको संरक्षण र सबलीकरण गर्ने सनातन धर्मको सम्बद्र्धन गर्ने भ्रष्टाचार नियन्त्रण र सुशासनकायम राख्ने, आर्थिक विकृति र विसंगतीविरुद्ध सशक्त ढंगले आवाज उठाउने सो अभियानको उद्घाटन गरेको हप्ता दिन नबित्दै पूर्वराजा शाहले राजसंस्था र दलहरुबीच सहकार्य आवश्यक रहेको भन्दै ७३औं प्रजातन्त्र दिवसको अवसरमा शनिबार शुभकामना सन्देश जारी गरेपछि यसले राजनीतिक वृत्तमा ठुलो तरंग पैदा गरेको छ ।
पूर्वराजा ज्ञानेन्द्रको सन्देशपछि प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले मेचीतिर उल्टो हावा चलेको भन्दै १२ बुँदे समझदारी पक्षधरहरुलाई एकढिक्का हुन आग्रह समेत गरेका छन् । मुलुकको आवश्यकताले आगामी उज्यालो भविष्यको लागि राष्ट्रिय बहस आवश्यक भएको बताउँदै पूर्वराजाले सन्देशमा नेपालको निरन्तर अधोगतिप्रति अब मौन रहन नसक्ने बताउनु भएको थियो । मुलुकमा गणतन्त्र कार्यान्वयन भएपछि औपचारिकताका लागि बेलाबेला सन्देश जारी गर्ने गरे पनि पूर्व राजा शाहबाट भूमिका खोजि गरिएको यो पहिलो सन्देश हो । यसकारण पनि पूर्वराजाको शुभकामना सन्देशका सन्दर्भमा चर्चा परिचर्चा हुनु अस्वभाविक होइन । राजनीतिक दल र तिनका नेताको स्वार्थसिद्धी गर्ने अस्त्र गणतन्त्र बन्दै गएका कारण पूर्वराजाबाट आएको यो सन्देश स्वागतयोग्य भएको कतिपयको टिप्पणी छ भने कतिपयले आक्रोशसमेत व्यक्त गरिरहेका छन् ।
पूर्वराजाले विगत सम्झिएर विज्ञप्ति जारी गरे पनि अन्त्य भइसकेको राजसंस्था पुनः स्थापित हुन नसक्ने विरोधी पक्षहरुको मत छ भने अर्काथरीले गणतन्त्रको विकल्प राजतन्त्र भएको तर्क गर्ने गरेका छन् । राजसंस्थाको अन्त्य भएयता राष्ट्रिय अस्तित्व संकटमा परेको र जनजीवन थप कष्टप्रद बनेको भन्दै दल र नेताहरु नसुध्रिएको खण्डमा राजसंस्थाको विकल्प नरहेको उनीहरुको तर्क छ । मुलुकको अहिलेको अवस्थाप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै पूर्वराजा शाहले जनताको साथ खोजेको खण्डमा गणतन्त्र खतरामा पर्ने टिप्पणी उनीहरुले गरिरहेका छन् ।

पूर्वराजा शाहले जारी गरेको शुभकामना सन्देशमा उनले नेपाल एकीकरणको झन्डै २४० वर्षपछि आफूहरुले शासकीय सत्तारुपी जनताको नासो जनतालाई नै बुझाएको भए पनि अहिले नेपाल विग्रहको चपेटामा फसेको उल्लेख गरेका छन् । ‘नेपाल एकीकरणको झन्डै २४० वर्षपछि हामीबाट शासकीय सत्तारुपी जनताको नासो जनतालाई नै बुझाएका थियौं,’ उनले भनेका छन् ‘विविधतापूर्ण नेपाल अधिराज्यलाई थप प्रतिनिधिमुलक र समावेशी बनाउने प्रयासको विस्तार स्वागत योग्य भए पनि अहिले कुशासन, भ्रष्टाचार, निराशलाग्दो आर्थिक शिथिलता र सामाजिक विग्रहको चपेटामा नेपाल फसेको छ ।
‘देश र जनताभन्दा दलगत, पारिवारिक, व्यक्तिगत लोभ र लालचको जन्जालमा राजनीतिक दलका नेताहरु फसेका छन् । तिनका धेरै कार्यक्रममा राजनीति छत्रछायाँ नभइ जीवनमा केही हासिल गर्न सकिँदैन भन्ने मनोभाव विकसित गरिएको छ,’ शाहको भनाई छ। ‘शोककूल अवस्थाको अत्यन्तै प्रतिकूल पलहरुमा पनि हामीले संयमता र देशभक्ति गुमाएनौं र देश छोडेर पनि गएनौँ । तर नेपालको निरन्तर अधोगतिप्रति अब हामी मौन रहन सक्दैनौं । यी यावत वर्षहरुमा देशको दीर्घकालीन शान्ति, स्थिरता र अन्तर्राष्ट्रिय सम्मान र सार्वभौमिकतामा चिरा पर्न थालेको छ । अब यो देश जोगाउन प्रजातन्त्रको लागि अपरिहार्य राजनीतिक दलहरु र लामो समय देशभक्तिपूर्ण ऐतिहासिक विरासत बोेकेको राजसंस्था आएर आपसी विश्वासका साथ सहकार्यको विलम्ब गर्नुहुँदैन।