काठमाडौं, अभिनेता पल शाहलाई बाल यौ,न दुरुपयोगमा दोषी ठहर्‍याएर अदालतले अढाई वर्षको जेल सजाय सुनाएकै दिन क्रिकेट स्टार सन्दीप लामिछाने वि,रुद्ध उस्तै प्रकृतिको जाहेरी पर्‍यो । यी दुई प्रकरणले अहिले सामाजिक सञ्जाल हल्लाइरहेको छ ।

नवलपुर जिल्ला अदालतले जाहेरीकर्ताले दाबी गरे जस्तो उनी माथि पल शाहले जबर जस्ती क,रणी नगरेको ठहर्‍याएको छ । यद्यपछि उमेर नपुगेकी किशोरीसँग यौ,नजन्य क्रियाकलाप गरेको भन्दै उनलाई जेल सजायका साथै १०, लाख क्षतिपूर्ति र २५, हजार जरिवाना तोकिएको हो ।

ब,लात्कार र यौ,न दुरु,पयोग धेरै फरक कुरा हुन् । ब,लात्कार भनेको अर्को व्यक्तिको सहमति बेगर जबर जस्ती राखिने यौ,न सम्पर्क हो । दुरु,पयोग ले चाहिँ से,क्स बाहेकका अन्य यौ,नजन्य क्रियाकलापलाई संकेत गर्छ । यदि पल र जाहेरीकर्ता बीच शारी-रिक सम्बन्ध भएको निष्कर्ष अदालतले निकालेको भए त्यो स्वतकानूनी रुपमा ब,लात्कार मानि निन्थेयो किनकि जाहेरीकर्ता उमेरले नाबालिग हुन् । १८, वर्ष मुनिका किशोरी र बालिकासँग सहमतिमै राखेको सम्बन्धलाई पनि कानूनले ब,लात्कार मान्छ ।

प्रहरीले जनाए अनुसार सन्दीप लामिछानेको घटनामा पनि जाहेरीकर्ता नाबा लिग हुन् । त्यसैले यदि उनले सन्दीपसँग आफ्नो शारी-रिक सम्बन्ध रहेको मात्रै पुष्टि गरे पुग्छ । यदि दुवैको सहमतिमा वा किशोरीकै आग्रहमा सम्बन्ध भएको थियो भने पनि कानूनले सन्दीपलाई ब,लात्कारी नै मान्छ । तर यदि शारीरिक सम्बन्ध रहेको पुष्टि गर्न सकिनन् वा पछि बयान फेरिन् भने सन्दीप निर्दोष साबित हुन सक्छन् ।

जाहेरी देखि अदालतको फैसलासम्ममा धेरै लामो प्रक्रियाबाट गुज्रिनुपर्छ । त्यति ञ्जेलसम्म आ,रोपी को छवि धुलिसात भइसकेको हुन्छ । यदि अन्तिम फैसलामा निर्दोष साबित भए पनि अहिले लागेको दा,ग सहजै पुछिँदैन । उनको क्रिकेट करिअर पनि बिथोलिइ सकेको हुन्छ । यसर्थ सन्दीपका लागि यो जाहेरी नै उनको व्यवसायिक तथा निजी जीवन तहस,नहस बनाउन पर्याप्त छ । यदि पछि निर्दोष साबित भए भने पनि करिअरमा भएको क्षति र व्यक्तिगत एवं पारिवारिक प्रतिष्ठामा पुगेको चोटको भर्पाइ सम्भव छैन ।

यदि कुनै पुरुषमाथि एक महिलाले यौ,न जन्य अपराधमा जाहेरी दिइन् भने उनको पहिचान गोप्य राख्नु पर्ने प्रावधान छ ।ब,लात्कारका घटनामा पीडितहरू प्रहरीसम्म पुग्न नहिच किचाउन् र उनीहरूको इज्जतमा दाग नलागोस् भनेर कानूनले यस्तो प्रबन्ध गरेको हो । तर आरोपी पुरुषका हकमा भने निजको पहिचान खुलाउन नमिल्ने कुनै कानून छैन । अझ कोही सार्वजनिक रूपमा चर्चित व्यक्ति वि,रुद्ध जाहेरी पर्‍यो भने त प्रहरी आफैँ उत्ताउलिएर मिडिया”वाजी गर्न तम्सिन्छ । फोटो र वास्तविक नाम नै सार्वजनिक गरिन्छ । यसलाई लिएर पनि प्रश्न”हरू उठ्न थालेका छन् ।

यदि अभियोग प्रमाणित नहुँदासम्म आरोपीको पनि पहिचान गोप्य रहनु पर्ने कानूनी प्रावधान भइ दिएको भए सायद धेरै निर्दोषहरू डामिनबाट जोगिन सक्थे । निर्दोष ठहरिए पछि शिर उँचा गरेर हिँड्न सक्थे । तर पहिल्यै बदनामी खेपिसकेपछि अदालतले सफाइ दिए पनि त्यो प्राविधिक मात्रै हुन्छ । अझ पब्लिक फिगरका हकमा त पैसा र पहुँचको बलमा फैसला प्रभावित तुल्याएको बनि बनाउ आरोप लाग्छ ।

पल शाहको घटनामा सबैजसो कुराहरु बाहिर आइसकेका छन् । सन्दीपको हकमा चाहिँ धेरै कुरा आउन बाँकी छन् । अहिलेसम्म मिडियामा आएका घटना विवरण एक पक्षीय हुन् । यस विषयमा प्रहरी अनु सन्धानले नै सबै कुरा निर्क्याैल गर्नेछ । अहिल्यै उनलाई दोषी वा निर्दोषिताको प्रमाण-पत्र भिराउन हतार गरिनु हुँदैन । यदि अनु,सन्धानबाट दोषी ठहरिए भने कानून”बमोजिम कारबाही भोग्नु पर्ने छँदैछ ।

साभार =नेपाल प्रेस बाट