गुल्मीको चन्द्रकोट गाउँपालिमा एकै दिन कुकुरले टो,केर चार जना घा,इते भएका छन् ।

चार जना मध्ये दुई जनालाई सामान्य उपचार पश्चात घर पठाइएको र दुई जनालाई जिल्ला अस्पताल तम्घास पुराइएर उपचार भइरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय गुल्मीले जनाएको छ ।

कुकुरको आ,क्रमणबाट चन्द्रकोट गाउँपालिका ३ हर्राचौर बस्ने १२ वर्षीय अरुण खड्का घा,इते भएका छन् । उनको बाँया हातमा टोकेको छ । त्यस्तै बाग्लुङ बरेङ गाउँपालिका ७ साब्दी घर भई चन्द्रकोट गाउँपालिका ३ भुल्के मामा घर बस्ने चार बर्षीया रिमा श्रीस पनि घा,इते छन् । उनको पनि दाँया हातमा टो,केको छ ।

खड्का र श्रीसको गुल्मी अस्पताल तम्घासमा उपचार गरिएको छ । त्यस्तै सोहि स्थानकै वर्ष २५ को मनिता थापालाई दायाँ खुट्टामा टो,केको र चन्द्रकोट ७ रुपाकोट बस्ने वर्ष २८ को शिवहरी न्यौपानेलाई दायाँ खुट्टामा टो,केकोले उपचार गरेर घर पठाइएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय गुल्मीका निमित्त प्रमुख माधव खरेलले जानकारी दिए । उनले जिल्लाका विभिन्न स्थानमा कुकुरको आ,तंक रहेकाले सचेत रहन सवैलाई आग्रह गरे ।

जिल्लामा गत आर्थिक बर्षमा कुकुरको आ,क्रमणबाट सात सय १० जना घा,इते भएका छन् । गुल्मी अस्पताल तम्घासको तथ्यांक अनुसार गत बर्ष चार सय २४ पुरुष र दुई सय ८६ महिलालाई कुकुरले टो,केर उपचार गराएका छन् ।

कुकुरले टो,केपछि रे,बिज बिरुद्धका खोप अनिवार्य लगाउनु पर्छ । खोप गुल्मी अस्पतालमा बाहेक अरु स्वास्थ्य संस्थामा पाइदैन् । साउनमा ४६, भदौमा ४५, असोजमा ३२, कार्तिकमा ४१, मंसिरमा ५१, पुसमा ६२, माघमा ५५, फागुनमा ६१, चैतमा ९८, बैशाखमा ७५, जेठमा ६१ र असारमा ८२ जनालाई कुकुरले आ,क्रमण गरेको गुल्मी अस्पतालका इमर्जेन्सी इन्चार्ज रमेश पन्थीले जानकारी दिए ।

रेबिजबाट बँच्ने उपायनै खोप हो ।

कुकुरले टो,केपछि छ डोज रेविज बि,रुद्धको खोप लगाउनुपर्छ । खोप नेपाल सरकारले निशुल्क उपलब्ध गराएको छ । कुकुरले टो,केको पहिलो दिन दुई डोज, तेस्रो दिन दुई र सातौ दिन दुई डोज खोप लगाउनुपर्ने गुल्मी अस्पतालका प्रमुख डाक्टर उत्तम पच्याले जानकारी दिए ।

रगतनै आउने गरेर टोकेको हकमा रेबिज इम्युनोग्लोबिन खोप लगाउनुपर्ने पच्याले बताए । रेबिज इम्युनोग्लोबिन खोप भने निशुल्क पाइदैन् । केहि समय पहिलेसम्म रेबिज इम्युनोग्लोबिनको खोप लगाउन बुटवल काठमाडौ पठाउनु पथ्र्यो ।

डाक्टर पच्याले कुकुर वा कुनै जंगली जनावरले टोकेमा तुरुन्त साबुन पानीले वा एन्टिसेप्टिकले घाउ सफा गर्ने र तुरुन्त नजिकको स्वास्थ्य संस्था वा गुल्मी अस्पतालमा सेवाको लागि परामर्श लिनुपर्ने बताए ।

उनले टोक्ने जनवारले रेबिज रोग सारेमा मान्छे बच्ने संभावना अत्यन्तै न्यून हुने भएकाले खोप र इम्युनोग्लोबिनले प्रा,णघतक रेबिज रोग हुनबाट बचाउने बताए ।

सर्वसाधरणदेखि स्थानीय सरकारलाई हैरानी

कुकुरको संख्या बढेर आ,क्रमण गर्न थालेपनि सर्वसाधरणदेखि स्थानीय सरकार समेत हैरान परेका छन् । जिल्लाको रुरुक्षेत्र गाउँपालिकाका विभिन्न स्थानमा कुकुरले मान्छेसहित गोठका बाख्राका पाठापाठीहरु आ,क्रमण गर्न थालेपछि बच्चा कसरी जोगाउने भन्ने चिन्ता परेको रुरु ४ मा देविराम ज्ञवालीले गुनासो गरे ।

उनले आफुहरुले बच्चाहरुलाई एक्लै बिद्यालय पठाउन र घरमा छोड्न गाह्रो भएको बताए । रुरु क्षेत्र गाउँपालिका प्रमुख यदु ज्ञवालीले एउटा स्थानीय तहको प्रयत्नले मात्रै कुकुर र जंगली बन्यजन्तुको नियन्त्रण नहुने भएकाले जिल्लास्तरीय निर्णय गरेर अन्तरपालिका समन्वय आवश्यक रहेको बताए ।

कानुन अनुसार मार्न नहुने भएकाले नियन्त्रणको बैकल्पिक उपाय खोज्नुपर्नेमा सरोकारवालाले जोड दिएका छन् ।